เชื้อราแมวติดคนได้จริง โดยมักแพร่จากการสัมผัสผิวหรือขนของแมวที่ติดเชื้อ หรือสัมผัสขน สะเก็ดผิวหนัง แปรง ที่นอน และพื้นผิวที่ปนเปื้อน แต่ผู้ที่สัมผัสแมวไม่ได้ติดเชื้อทุกคน หากเริ่มมีผื่นเป็นวง คัน ลอก หรือผื่นขยายหลังสัมผัสแมว ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเพื่อแยกโรคก่อนรักษา และพาแมวไปพบสัตวแพทย์พร้อมกันเพื่อลดการแพร่เชื้อซ้ำในบ้าน
สิ่งสำคัญ: อย่าใช้ครีมผสมสเตียรอยด์กับผื่นที่สงสัยว่าเป็นเชื้อราโดยไม่ได้รับคำแนะนำ เพราะอาจทำให้เชื้อราลุกลามและทำให้ลักษณะผื่นเปลี่ยนจนวินิจฉัยยากขึ้น
เชื้อราแมวติดคนได้อย่างไร
เชื้อรากลากหรือ ringworm สามารถแพร่จากสัตว์สู่คนได้ การติดต่ออาจเกิดจากการอุ้ม กอด เล่น หรือสัมผัสบริเวณที่แมวมีเชื้อโดยตรง รวมถึงการใช้ผ้า แปรง หวี ที่นอน หรือพื้นผิวที่มีขนและสะเก็ดปนเปื้อน เชื้อไม่ได้กระโดดหรือบิน แต่ติดมากับวัสดุที่สัมผัสผิวหนังและเส้นขน
ความเสี่ยงของแต่ละคนไม่เท่ากัน เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ ผู้ที่มีโรคผิวหนัง หรือมีรอยถลอกอาจติดเชื้อและมีอาการรุนแรงได้ง่ายกว่า หากบ้านมีสมาชิกกลุ่มเสี่ยง ควรให้ผู้อื่นดูแลแมวชั่วคราวและปรึกษาแพทย์กับสัตวแพทย์ตั้งแต่เนิ่น ๆ
อาการเริ่มต้นของเชื้อราแมวในคน
อาการที่อาจพบ ได้แก่ ผื่นแดงเป็นวงหรือเป็นปื้น ขอบผื่นอาจนูนและมีขุย มีอาการคัน ผิวแห้ง แตก หรือลอก ตำแหน่งและรูปร่างของผื่นอาจแตกต่างกัน โดยเฉพาะเมื่อเกิดที่หนังศีรษะ เล็บ ใบหน้า หรือบริเวณที่มีขน
ผื่นหลายชนิดดูคล้ายเชื้อรา เช่น ผื่นแพ้ ผื่นอักเสบ หรือการติดเชื้อชนิดอื่น จึงไม่ควรวินิจฉัยจากภาพอินเทอร์เน็ตเพียงอย่างเดียว หากไม่แน่ใจ แพทย์อาจตรวจผิวหนังหรือเก็บตัวอย่างเพื่อช่วยยืนยันสาเหตุ
หลังสัมผัสแมวที่สงสัยว่าเป็นเชื้อราควรทำอย่างไร
- ล้างมือด้วยสบู่และน้ำไหลหลังสัมผัสแมวหรือของใช้ของแมว
- หลีกเลี่ยงการเกาและไม่ใช้ผ้าเช็ดตัว เสื้อผ้า หรือเครื่องนอนร่วมกับผู้อื่น
- ซักเสื้อผ้า ผ้าปู และผ้าที่สัมผัสแมว แล้วทำให้แห้งสนิท
- ดูดฝุ่นและเก็บขนบริเวณที่แมวใช้เป็นประจำ
- สวมถุงมือและเสื้อแขนยาวเมื่อต้องจับแมวที่อยู่ระหว่างการรักษา
- นัดสัตวแพทย์ให้แมว และให้สัตว์ตัวอื่นในบ้านได้รับการประเมินตามความเหมาะสม
เชื้อราแมวในคนรักษาอย่างไร
แนวทางรักษาขึ้นอยู่กับตำแหน่งและความรุนแรงของผื่น เชื้อราบางตำแหน่งบนผิวหนังอาจใช้ยาต้านเชื้อราแบบทาตามคำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกร ขณะที่เชื้อราบริเวณหนังศีรษะ เล็บ ผื่นที่กว้าง หรืออาการรุนแรงอาจต้องใช้ยาตามใบสั่งแพทย์ ไม่ควรนำยาของแมวมาใช้กับคน หรือนำยาของคนไปใช้กับแมว
ใช้ยาตามฉลากหรือคำสั่งของบุคลากรทางการแพทย์ให้ครบระยะ แม้ผื่นเริ่มจางลงแล้ว และหลีกเลี่ยงครีมที่มีสเตียรอยด์สำหรับผื่นที่ยังไม่ได้วินิจฉัย หากใช้ยาแล้วไม่ดีขึ้น ผื่นลุกลาม หรือกลับมาเป็นซ้ำ ควรพบแพทย์
เมื่อไรควรพบแพทย์
- ผื่นอยู่ที่หนังศีรษะ เล็บ ใบหน้า หรือบริเวณกว้าง
- ผื่นเจ็บ บวม มีหนอง ลุกลามเร็ว หรือมีไข้ร่วมด้วย
- เป็นเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ ตั้งครรภ์ มีโรคประจำตัว หรือภูมิคุ้มกันต่ำ
- อาการไม่ดีขึ้นหลังใช้ยาตามคำแนะนำ หรือกลับมาเป็นซ้ำ
- มีคนหรือสัตว์หลายตัวในบ้านเริ่มมีอาการพร้อมกัน
ป้องกันไม่ให้เชื้อราแพร่ในบ้าน
แยกที่นอน แปรง หวี และผ้าของแมวที่ติดเชื้อออกจากสัตว์ตัวอื่น เก็บขนและฝุ่นด้วยการดูดฝุ่นหรือเช็ดอย่างสม่ำเสมอ ทำความสะอาดพื้นผิวก่อนใช้น้ำยาฆ่าเชื้อที่เหมาะสมตามฉลาก ห้ามผสมน้ำยาทำความสะอาดหลายชนิด เพราะอาจเกิดไอระเหยอันตราย
CDC แนะนำให้ล้างมือหลังจับสัตว์ สวมถุงมือและเสื้อแขนยาวเมื่อต้องดูแลสัตว์ที่เป็นเชื้อรา รวมถึงทำความสะอาดพื้นที่และเครื่องนอนที่สัตว์ใช้ การรักษาคนเพียงอย่างเดียวอาจไม่พอ หากแมวยังไม่ได้รับการวินิจฉัยและรักษา
ดูแลแมวที่เป็นเชื้อราอย่างไร
พาแมวไปพบสัตวแพทย์เพื่อยืนยันว่าเป็นเชื้อราจริง เพราะขนร่วงและผิวเป็นสะเก็ดอาจเกิดจากสาเหตุอื่นได้ สัตวแพทย์จะวางแผนการรักษาและบอกวิธีทำความสะอาดที่เหมาะกับบ้านของคุณ อ่านขั้นตอนโดยละเอียดที่ แมวเป็นเชื้อรา อาการ วิธีรักษา และป้องกันการแพร่เชื้อ
คำถามที่พบบ่อย
จับแมวที่เป็นเชื้อราแล้วจะติดทุกคนไหม
ไม่ทุกคน การเกิดโรคขึ้นอยู่กับปริมาณเชื้อ สภาพผิว อายุ สุขภาพ และภูมิคุ้มกัน แต่ควรป้องกันไว้ก่อนและล้างมือทุกครั้งหลังสัมผัส
เชื้อราแมวในคนกี่วันหาย
ไม่มีระยะเวลาตายตัว เพราะขึ้นอยู่กับตำแหน่ง ความกว้างของผื่น ชนิดการรักษา และสุขภาพของแต่ละคน ควรใช้ยาตามคำแนะนำให้ครบและกลับไปพบแพทย์หากไม่ดีขึ้น
ไม่มีผื่นแต่แมวตรวจพบเชื้อราต้องทำอย่างไร
รักษาสุขอนามัย ลดการสัมผัสโดยตรง ทำความสะอาดพื้นที่ และสังเกตผิวหนังของสมาชิกในบ้าน ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำควรปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับความเสี่ยงเฉพาะบุคคล
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
- CDC: Ringworm Prevention
- CDC: Treatment of Ringworm
- Merck Veterinary Manual: Ringworm in Cats
- Cornell Feline Health Center: Ringworm
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยหรือคำแนะนำจากแพทย์และสัตวแพทย์
